replika telefonlar ve madde ile kuvvet bilgisi99
sizlere bugün yzılarımızı yazan replika telefonlar diyorki Filozof Fischer düşüncesini şöyle açıkhyor: "Ruhun sinir sistemini merkez kabul ettiğini söylemek için bu sistemin her kısmmm hareket ve duygu ile vasıflı olduğunu söylemek yeter. Biz bir acıyı beynimizdeki merkez noktasmda değil, aksine bu aciTun ilk yeri olan organımızda duyarız".Fischer'in bu iddiası hiçbir vakit doğru olamaz. Çünkü sinirler kendiliğinden bir şey duymak yetisine sahip değildirler. Bunlar dışarıdan alman izlenimleri beyne aktarırlar ve biz aayı vurulan ya da
yaralanan yerimizde değil, beynimizde hissederiz. Faraza duyu sinirlerimizin birisi beyne girip çıktığı noktalardan [491] birinde kesintiye uğrayacak olsa, bu sinir vasıtasıyla canlanan ve daha önce acımakta olan uzvumuzdan hiçbir acı hissetmemeye başlarız. Çünkü dışarımn izlenimini beyne aktaracak olan vasıta artık yoktur. Yine biz bir şeyi gördüğümüz zaman bu görme ne gözün küresiyle ne de görme siniriyle meydana gelir. Ancak beyin vasıtasıyla meydana gelir. Eğer görme sinirini kesecek olsak, göz hiçbir şey görmeye muktedir olamayacağı gibi, yaşayan bir hayvandan "tuberkül
(tubercules gundrijutneaux) demlen iüğm beyin de dört tepe oluşturacak bir surette uzanmasından meydana
kısım işkvsiz’kdmacak olursa, gözler olduğu gibi kaldığı fide görme hemen kesintiye uğrar.
jMışkanlık ve görünüş bizde her türlü acıların, almdıkları ^oldaöa bulımdukları fikrini verir. Fizyolojide pek ziyade (lilkate değer olan bu hal "merkezleri farklı etkiler kanunu" ile izünılenir. İşte bu kanun
ıjışarınm izlenimirü aldığmuz noktada duyarız. Halbuki her acı nıutlaka beyin tarafmdan algılanan bir duyumdur. Bunun için biz bir izlenimi sinirimizin bir ya da diğer tarafmdan almışızdır. Bunun hiçbir etkisi yoktur. Çünkü ızdırap ancak bu sinirin son bulduğu beyin noktasmdadır. Eğer dirseğimizdeki sinirlerden birisini dürtecek olsak acıyı dürttüğümüz noktada değil, parmaklanmızda hissederiz. Kafatasmm bir tarafmda bulunan bir kemik şişkinliği yüze ait olan sinirlerden birine tesadüf ederse bu sinirlerde hiçbir arıza bulunmadığı halde hasta, yüzünden acı duyduğunu söyler. Tıbbi bir gereklilik üzerine alından biraz deri koparılarak buruna yapışhnlsa, hastamn burnuna dokunulduğu zaman hasta bu teması ahunda hisseder. Eğer çıkarılmış olan bir göze ait görme sinirini tahriş edecek olsak bu gözün sahibi kör olan gözü ile bazı hayah şeyler gördüğünü hisseder. Tıbbi operasyonlar sonucunda kolu veya bacağı kesilnüş olan kimseler, [493] sıcakhğm derecesi değiştikçe bu kesilmiş olan kol ve bacaklannda ağnlar hissederler. Halbuki hakikatte ne kol ne bacak vardır. Hatta bazen bu kol ya da bacak kesilmemiş olsa, bulunması lazım gelen bölgeye mekanik bir surette elin uzatıldığı da vardır. Şu kadar ki, bu gibi haller ancak sonradan operasyon görenlere özgü olup anadan doğma topal veya çolaklarla ilişkili değildir. Çünkü onlar hiç kola yahut bacağa sahip olmamış olduklarmdan bu organlara ait olan duyumlara alışmamışlar dır.
Artık hiç şüphe edilemez ki, beyinde bedenin her tarafmda duyulan acıları ve diğer izlenimleri ayrı ayrı algılayacak belirli bir topoğrafya yok değildir. Bedenimizin her tarahna ait olan duyumlar beynimiz tarafmdan açık ve seçik olarak algılarur. Yani beyinde bedenin her noktasıyla simetrik bir kısım vardır ki, bu kısım kendme ait olan duyumları bUinç demlen mahkemenin huzurunda algılar. İşte
beynin 1494] herhangi bir noktasına ulaşan bir duyum o nokta^ kalmaz. O noktanm çevresinde bulunan diğer duy^^ merkezlerine de sirayet eder. Simetrik organlar arasında ba^ duyumların yayılımı böylece gerçekleşir. Örneğin bir dj^ ağrırken diğer dişlerin, hatta bazen yanağm bile ağrıması nadir vuku bulur. Şimdiye kadar sözünü ettiğimiz ve yal^j^ duyumlarla ilişkisini açıkladığımız mesele, tamamıyla iradi olan uyamşlara ve hareketlere de uygulanabilir. Her hareket o hareketi icra eden kasta değil, beyindedir. Fakat hareket daima söz konusu kası içeren organda açığa çıkar. Sinirler beyindeki hareket kararım, daha doğrusu beynin emirlerini kaslara aktaran vasıtalardır. Bu vasıtalar ayrıştırılacak olsa, iradi olan bütün hareketler kesintiye uğrar. Çoğunlukla bir damla kanm beyne akması dolayısıyla meydana gelen bir felç, beyinde tahrip edilmiş olan kısımla ilişkide bulunan beden kısmındaki her türlü hareketleri yok eder. Beyni bir felce uğramış bu tür bir hastayı görmemiş hiç kimse yoktur. [495] Yaşamakta olan herhangi bir hayvanm omuriliği üzerinde meydana getirilecek bir arıza, bu arızamn alt tarafmda bulunan bütün organlan bu hareketten mahrum eder. Duyum sinirlerinin köken noktalan da beyinde belirli bir topoğrafyaya göre düzenlenmiş ve bu suretle duyumlar ve hareketler ayrı ayrı ve düzenli bir halde bulunmuştur. Bu durumu mümkün mertebe doğru bir mukayese olmak üzere bir piyanonun klavyesine (tuşların toplamı) benzetmişlerdir. Piyanist ki iradedir, pek çok çaba ve gayret göstermek ve piyanoyu çalmayı alışkanlık edinmek zorundadır ve ancak bu suretle muhtelif tuşlara basarak ayn ayrı sesler çıkarabilir. Bununla beraber bazen başarmadığı da vardır. Bazen bir tuşu hareket ettirmek isterken yanı başmda bulunan tuşları da hareket ettiriyor ki, bu gibi hareketlere "müşterek hareketler" denilir. Örneğin bir parmağımızı oynatmak istediğimiz zaman çoğunlukla diğer parmaklanınız da hareket eder. Bazı yüz hareketlerimizle sözlerimize eşlik eden el ve kol hareketlerimiz de bu tür müşterek hareketlerdendir. [496] Bu haller, müşterek olmayan hareketler, çoğunlukla küçük çocuklarda göze çarpar. Çünkü bunlar iradeleriyle ilişkili fiilleri birbirinden ayıracak kadar alışkanlık görmemişlerdir. Bu zavallı mahlûklarm en küçük bir hareket icra edecekleri zaman bütün bedenlerinin sarsıldığını görürüz.
Hitzig, Fritzch, Nodnagel vesaire gibi »'?:hVr duyumtm ve hareketin beyinde özel bir bölgesi teorisi hakkında icra etmiş oldukları son tecrübeler
tırmalar kesin bir surette bize ispat ederler ki, bedenin *^%simlannda olduğu gibi beyinde de iş bölümü ilkesi ve her kas organik merkeze özel bir merkez ısıyla bağhdır. Muhtelif fiillerde birkaç merkez noktası ^den faaliyete girişir. Bunun örneği dil yetisidir ki, merkezi üst kısmında ve kabuğun sol tarafmda keşfedilmiştir, '’^^j.jsımlar bir hastalıktan veya bir yaradan sonra faaliyet muktedir olamazlar ve böyle bir arıza sonucunda dil 'Jtisi kaybolur. 14971
Burada tekrar edilmesi ve hatıra getirilmesi pek uzun süren ,ju türden diğer birçok fiiller daha mevcut idi ki, hep bunlar bazılan tarafmdan bilime ithal edilen birtakım eski teorilerin doğru olmadıklarım ispat eder. Bununla beraber bu teorilere henüz pek çok kimseler inanmaktadular ve zannederler ki her dit psişik edimler kabuk maddesinin hemen her tarafmda meydana gelebilirler. Ruh beynin, bütünü itibarıyla, bir vazifesi deldir. Aksine bu kabuk maddesiıün her kısmı kendine özgü özel bir vazifeye sahiptir. Bazı kısımları hafızaya, bazı kısımları muhayyileye, mukayeseye, sonuç çıkarmaya, iradi hareketler üretmeye, eğilimlere, duyumlara köken olurlar, vb.
Şurası da şüpheden uzaktır ki, psişik hayatımızm muhtelif dereceleri beynimizde düzenli şekilde oluşmuş anatomik kısımlara tâbidir. Yani hayalin, muhakemenin, olumlamamn, düşüncenin kendi kendisinin bilincinde olan duyarlığı, yani eğilimlerin ve idarenin beynin kabuğunu oluşturan sincabi ^ madde üzerinde birer merkezi vardır.1498]
i Duyarlığın ve hareketin en basit hadiseleri, refleks ve bilinçsiz hareketler de dâhil olduğu halde, merkezi olan sincabi i madde, bir yandan genel sinir sistemi vasıtasıyla bütün bedene bağlı olduğu gibi, diğer yandeın da birtakım lifler vasıtasıyla kabuksal sincabi maddeye bağlıdır. Bu sincabi madde bedenimizden aldığı bütün izlenimleri ruhun, daha doğrusu bilincin merkezine gönderir. Orada dışarıdan gelen bu izlenimler önceükle duyarhk hücrelerine uğradıktan soma I ideleştirme {ideation) hücrelerine geçerek edim haline •dönüşürler.replika telefonlar yazdı..
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder